Lễ tốt nghiệp (卒業式 / Sotsugyou shiki) là một nghi thức chúc mừng các học sinh đã hoàn tất toàn bộ chương trình học tại trường. Ở Mỹ hay những nước phương Tây, người ta cũng có những buổi lễ trao giải khi tốt nghiệp đại học, nhưng việc tổ chức lễ tốt nghiệp từ Tiểu Học, Trung Học Cơ Sở, Trung Học Phổ Thông đến Đại Học thì ta thường chỉ có thể bắt gặp ở Nhật Bản và Hàn Quốc. Đặc biệt là Nhật Bản, khi lễ tốt nghiệp được quy định trong Bộ luật giáo dục Nhật Bản dành cho tất cả các trường.

Nhật Bản thường tổ chức lễ tốt nghiệp vào đúng dịp tựu trường, thường là vào tháng 4 khi những bông hoa anh đào nở rộ, chứ không được diễn ra vào ngày bế giảng cuối năm học như tại Việt Nam. Trong khi ở Mỹ thường là tháng 6 và ở Hàn Quốc thường là tháng 2. Đây chính là vì sự khác nhau giữa thời gian bắt đầu và kết thúc một năm học giữa các nước.

Thường thì trong lễ tốt nghệp tại Nhật, học sinh, sinh viên thường mặc đồng phục để phù hợp với không khí nghi lễ. Nếu không phải đồng phục, thì nam phải mặc áo sơ mi đồ vest còn nữa là nakama.

Buổi lễ thường được tổ chức tại nhà tập của trường, có lễ chào cờ, và có cả dàn hợp xướng nữa. Những nghi thức này ngoài lễ tốt nghiệp ra thì chỉ được dùng trong quân đội thôi. 

Lễ tốt nghiệp là một sự kiện có phần buồn bã với diễn văn chúc mừng của lãnh đạo nhà trường hoặc khách mời danh dự, nghi thức trao bằng khen, lời chào tạm biệt của đại diện học sinh tốt nghiệp, và lời cảm ơn cũng như chúc may mắn gửi đến những anh chị tốt nghiệp của những học sinh khóa dưới. Cuối cùng bài hát chia tay sẽ vang lên, kèm theo những gương mặt ướt đẫm nước mắt, trần đầy cảm xúc của các bạn du học sinh

Hãy đi về phía mặt trời vì đó là nơi sáng nhất. Thỉnh thoảng hãy ngoái lại phía sau để nhớ về những chặng đường đã qua. Ngày tốt nghiệp là một cột mốc đáng nhớ trên con đường thênh thang của bạn, để mai đây mỗi khi nhớ lại bạn sẽ sung sướng mỉm cười.

Chúc mừng các bạn, mong cho các bạn luôn may mắn, thành công trên con đường phía trước!